Wetenschappelijk onderzoek omtrent het ketogeen dieet

Wetenschappelijk onderzoek omtrent het ketogeen dieet

Het ketogeen dieet is een dieet waarbij de inname van het aantal koolhydraten sterk beperkt is. Dit geldt voor de koolhydraten zoals in suikers, brood, pasta’s en rijst. Door dit voedingspatroon te volgen, komt het lichaam in een toestand van zogeheten ketose. Hier komt ook de naam ketogeen vandaan: Het is een toestand van een sterk toegenomen vetverbranding. In dit artikel gaan we verder in op de wetenschappelijke onderzoeken omtrent het ketogeen dieet en daarbij voorkomende gezondheidseffecten. 

In dit artikel lees je:

Effecten van het ketogeen dieet

Tijdens dit dieet wordt normaliter minder dan 20% van de energie-inname uit koolhydraten gehaald. Dat is zeer weinig en veel minder dan de gemiddelde persoon gewend is. Zo beveelt het Voedingscentrum tot 50% koolhydraten per etmaal aan (bron 1).

Er zijn een aantal wetenschappelijke onderzoeken besteed aan de effecten van het ketogeen dieet (bron 4) . Recentelijk is de wetenschappelijke belangstelling voor dit dieet weer toegenomen. Daar zijn gegronde redenen voor. Zo is eerder gebleken dat het ketogeen dieet gunstige effecten heeft op epilepsie (bron 2).

Gewichtsverlies

Dat het dieet positieve effecten heeft, is tegenwoordig nauwelijks meer een verrassing te noemen. Zo heeft onderzoek aangetoond dat het dieet helpt bij gewichtsverlies. Het verlies van gewicht is daarbij aanzienlijk groter dan bij een koolhydraatrijk dieet. Wetenschappelijk onderzoek toont daarbij aan dat het ketogeen dieet vele malen effectiever is (bron 3 + 5). Wetenschappers vinden dat de focus niet op vet moet liggen maar juist op de inname van koolhydraten.

Om af te vallen is het belangrijk om de hoeveelheid vet te verminderen. Door vet als primaire brandstof te gebruiken wordt dit effect bereikt. In een onderzoek onder hardlopers bleek dat deze groep beter in staat was om vet als brandstof te gebruiken dan de groep die geen ketodieet volgde. Daarbij moet worden opgemerkt dat de prestaties niet verbeterden (bron 4).

Effecten op kanker

De gunstige effecten gaan echter verder dan gewichtsverlies en de behandeling van epileptische aanvallen. Uit wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd onder dieren blijkt dat het ketogeen dieet ingezet kan worden in de bestrijding van kanker. Niet alleen bij het voorkomen van kanker, maar zelfs ook bij de behandeling van kanker. Ook als deze kanker reeds in een vergevorderd stadium is.

Hoewel meerdere studies duidelijke hoopgevende resultaten laten zien (bron 7 + 8) is er echter nog geen (hard) wetenschappelijk bewijs dat dit effect ook bij mensen zichtbaar is. Daarvoor is meer en uitgebreider onderzoek onder mensen nodig. Wel geeft een recente review (bron 8) aan dat de huidige onderzoeksresultaten voornamelijk positieve effecten laten zien. Zowel onder dieren als bij mensen.

Het dieet kan erg zwaar zijn om vol te houden en sommigen vallen zelfs gevaarlijk veel af. Daarom is het verstandig om nooit alleen aan de slag te gaan met het ketogeen dieet. Doe dit altijd in samenwerking met een arts of gespecialiseerde diëtist (bron 6).

Kankercellen en glucose

In diverse studies wordt een verklaring gegeven op welke manier het ketogeen dieet bijdraagt aan het tegengaan van kankercellen. Een belangrijke constatering daarbij is dat kankercellen veel afhankelijker zijn van glucose, afkomstig uit voornamelijk suiker, dan de reguliere/gezonde lichaamscellen.

Deze kankercellen verbruiken ook veel meer glucose. Daaruit is af te leiden dat minder beschikbare glucose de celgroei remt, aangezien de meerderheid van de typen kankercellen zich slecht kunnen voeden met eiwitten of vetten. Glucose is essentieel voor hun energiebehoefte. Door een ketogeen dieet te volgen worden de kankercellen als het ware uitgehongerd.

Hierbij moet wel gezegd worden dat dit wetenschappelijk onderzoek nog relatief weinig bij mensen is verricht. Wel zijn er duidelijke verbanden zichtbaar, die lijken te duiden dat het ketogeen dieet een significante bijdrage levert bij de behandeling van kanker (bron 6,7,8). Zoals gezegd is er nog wel meer onderzoek nodig.

Behandeling bij epilepsie

Gedurende de vorige eeuw, in de jaren 20, is het ketogeen dieet ontwikkeld als behandelplan voor epilepsieaanvallen. In verschillende wetenschappelijk onderzoeken is beschreven dat 75% van de betrokken kinderen met epilepsieaanvallen een duidelijke vermindering van de hoeveelheid aanvallen ervoer. Na een half jaar was bij maar liefst de helft van de patiënten de hoeveelheid aanvallen met 90% of meer afgenomen. Circa 50 procent van deze groep had zelfs helemaal geen aanvallen meer.

Ook bleek dat de behandeling het beste werkt bij kinderen. Een verklaring hiervoor is dat de hersenen van kinderen nog volop in ontwikkeling zijn. Dit in tegenstelling tot de hersenen van volwassenen.

Als het ketogeen dieet wordt ingezet om epilepsie tegen te gaan zal dit altijd onder begeleiding plaatsvinden. Denk hierbij aan een neuroloog, kinderarts, diëtist en/of verpleegkundige. Dit gezien de intensiteit van het dieet. Ook is het belangrijk dat het dieet goed aansluit op de situatie van de patiënt (bron 2). Verder is ook begeleiding nodig om de overgang van een ketodieet naar een normaal eetpatroon in goede banen te leiden. Uiteindelijk is een normaal eetpatroon de juiste manier om op een structurele manier gezond te eten en te leven.

Ketogeen dieet werkt ontstekingsremmend

In het geval van kanker gaat de ziekte vaak gepaard met een verhoging van ontstekingsniveaus. De kans is groot dat deze verhoogde ontstekingsniveaus mede worden veroorzaakt door koolhydraat rijke voeding. Het ketogeen dieet helpt om deze ontstekingen te verminderen. Daarmee heeft het dieet een remmende werking op de kanker(bron 6).

Dieet volgen onder begeleiding

Een ketogeen dieet is zwaar en ingrijpend. Daarom is het aan te raden om een ketogeen dieet onder begeleiding te volgen.

In theorie kan het ketogeen dieet leiden tot ondervoeding. Een zwakke lichamelijke conditie kan dan het gevolg zijn. Het Nationaal Fonds Tegen Kanker is er van overtuigd dat een bewuste levensstijl bijdraagt aan een leven van hogere kwaliteit. Een fitter en gezonder lichaam verhoogt de kans dat de kanker overwonnen kan worden. Een oncologie diëtist kan zorgen voor een op de persoonlijke situatie afgestemd dieet, dat past binnen het gehele behandelplan.

Wil je beginnen met het volgen van een Ketodieet of meer informatie over welke voor- en nadelen verbonden zijn aan het ketodieet? Lees dan dit uitgebreide artikel over het ketogeen dieet.

 

Bronnen:

1) https://www.voedingscentrum.nl

2) https://www.epilepsie.nl/over-epilepsie/pagina/102-2/ketogeen-dieet/

3) A Randomized Pilot Trial of a Moderate Carbohydrate Diet Compared to a Very Low Carbohydrate Diet in Overweight or Obese Individuals with Type 2 Diabetes Mellitus or Prediabetes, Laura S. Saslow et all, april 2014.

4) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/?term=ketogenic+diets

5) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3826507/

6) https://www.tegenkanker.nl/project/ketogeendieet/

7) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5842847/

8) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28653283/

Leave a Reply