Is suiker de nieuwe cocaïne?

Het is al weer een paar maanden geleden dat dr. Robert Lustig in RTL Late Night een indrukwekkende toespraak hield over wat volgens hem de nummer één oorzaak is van overgewicht: suiker.

Maar klopt het inderdaad wel dat suiker de feitelijke oorzaak is van overgewicht en daaraan te relateren ziekten zoals diabetes? Is suiker de nieuwe cocaïne?

In dit artikel lees je:

  • wat dr. Lusitg zegt over suiker;
  • wat andere wetenschappers zeggen over suiker;
  • nadere blik op het wetenschappelijke bewijs dat dr. Lustig aanvoert in zijn betoog;
  • of suiker verslavend is;
  • wat dit alles voor jou betekent.

 

Dr. Robert Lustig en suiker

Dr. Lustig staat onder andere bekend als top expert op het gebied van obesitas bij kinderen. Lustig is ervan overtuigd dat suiker de oorzaak is van overgewicht en zeer verslavend werkt. Hij vergelijkt suiker wat betreft de verslavende werking zelfs met cocaïne.

Volgens de dokter is suiker en dan vooral fructose giftig voor de lever en kan het allerlei chronische ziekten veroorzaken. Wereldwijd is door de VN aangegeven dat tabak, alcohol en ongezonde voeding de drie grootste risicofactoren zijn voor niet overdraagbare ziekten. Twee van de drie worden al actief bestreden (tabak en alcohol) middels regulering en handhaving terwijl er nog niets gedaan wordt aan ongezonde voeding.

De consumptie van suiker is verdrievoudigd in de afgelopen 50 jaar. In de Amerikaanse voedingsindustrie wordt veel voeding zoeter gemaakt met behulp van “high fructose corn syrup” (HFCS).

In Nederland staat HFCS bekend als maisstroop of glucosefructosestroop. Deze HFCS bestaat in Amerika hoofdzakelijk uit fructose (>50%) en wordt ook in Nederland veel gebruikt.

Fructose wordt gezien als een belangrijke oorzaak van leverkwalen, hart- en vaatziekten en diabetes. Het is daarom onjuist om te stellen dat suikers als lege calorieën kunnen worden aangemerkt.

Suiker kan er volgens Lustig wel degelijk voor zorgen dat er processen in het lichaam worden geactiveerd die leiden tot vergiftiging van de lever. Een klein beetje fructose kan geen kwaad maar grote hoeveelheden zijn schadelijk.

Onze voorvaderen hadden maar beperkt toegang tot suiker zoals fructose. Fruit was namelijk maar een beperkt deel van het jaar voorhanden.

Tegenwoordig kunnen we altijd fructose eten omdat alle producten continu beschikbaar zijn in de supermarkten. Daar komt bij dat suiker is toegevoegd aan bijna alle producten die we dagelijks consumeren.

Wat suiker zo gevaarlijk maakt is dat het goedkoop is, het lekker smaakt, verslavend is en het goed verkoopt. Daarom bestaat er geen enkele reden voor voedingsfabrikanten om te stoppen met het toevoegen van suiker aan de voedingsproducten.

Suiker is verslavend en volgens Lustig blijkt dit uit diverse onderzoeken. Zo maakt suiker het hormoon ghreline aan dat een gevoel van honger opwekt. Je bent daardoor geneigd om nog meer te gaan eten en als dat product suiker bevat beland je in een soort van vicieuze cirkel.

Ook heeft suiker een verstorende werking op het hormoon leptine die een gevoel van verzadiging veroorzaakt.

Verder is suiker van invloed op de dopamine die een plezierig gevoel in je lichaam veroorzaakt. Dit plezierige gevoel wordt steeds minder waardoor je steeds meer geneigd bent om grotere hoeveelheden suiker te eten om hetzelfde gevoel te realiseren.

Wat zeggen andere wetenschappers over dr. Lustig en zijn suiker betoog

Net als met alles in het leven geldt ook voor suiker dat overmaat schaadt. Er is zeker veel bewijs voorhanden waarin duidelijk is gemaakt dat suiker en dan vooral fructose in een hoge dosering schadelijk is voor je gezondheid.

Echter komt het praktisch niet voor dat je fructose in zulke grote hoeveelheden eet dat het acuut gevaar oplevert. Daarnaast kan een gezond product als water ook gevaarlijk zijn als je er te veel van drinkt.

Volgens deskundigen gaat het  te ver om te concluderen dat suiker de veroorzaker is van het groeiende probleem dat obesitas heet.

Een argument dat de deskundigen aanvoeren is dat er ook suiker zit in de moedermelk waarmee we onze baby’s voeden. Degene die stelt dat moedermelk ongezond is moet nog geboren worden.

Verder zit er ook suiker in fruit (fructose). Fruit is gezond en zou een onderdeel uit moeten maken van je dagelijkse voedingspatroon.

Zo zijn er nog wel een aantal andere argumenten te bedenken. Kern van de boodschap is daarom ook dat suiker zelf niet de boosdoener is maar de dosering ervan.

Om suiker totaal uit onze voeding te verbannen is daarom niet verstandig. Het is zelfs gevaarlijk om dit te doen omdat het mensen zodanig kan beïnvloeden dat ze helemaal geen suiker meer durven te eten. Gevolg is dat deze mensen ook gezonde producten laten staan wat nu juist niet de bedoeling is.

Suiker valt onder de categorie koolhydraten. Omdat snelle koolhydraten (lees te veel suikers) door veel mensen worden bestempeld als de oorzaak van overgewicht is een stijgende populariteit merkbaar rondom de koolhydraat arm dieten.

Hoe zit dat dan met het wetenschappelijke bewijs dat dr. Lustig aanvoert?

De presentatie van Dr. Lustig is zeer overtuigend. Hij strooit met allerlei grafieken en staafdiagrammen waarbij diverse onderzoeken worden genoemd als basis.

Volgens andere wetenshappers (waaronder David Katz) generaliseert meneer Lustig wetenschappelijke bewijzen waardoor er een vertekend beeld ontstaat. Een voorbeeld ter illustratie:

Lustig noemt dat er landen zijn met weinig dikke mensen terwijl ze wel diabetes hebben (Pakistan, India). Andersom komt ook voor, namelijk landen met veel dikke mensen die geen diabetes hebben (Ijsland, Mongolië). Hij stelt daarom dat er een andere oorzaak voor diabetes moet zijn dan overgewicht, namelijk suiker. Wetenschappers geven aan dat dr. Lustig hier voorbij gaat aan genetische verschillen tussen bevolkingsgroepen waar ook studies naar gedaan zijn. Door dit niet te noemen ontstaat er een vertekend beeld.

Is suiker verslavend?

Dr. Lustig zegt van wel. Er zijn echter ook genoeg andere deskundigen die vinden van niet. Een van de instanties die zegt dat suiker niet verslavend is betreft het voedingscentrum. Ze beweren dat suiker niet verslavend is omdat:

  • Je geen ontwenningsverschijnselen krijgt als je stopt met suiker eten;
  • Je niet steeds meer suiker hoeft te eten om hetzelfde gevoel te krijgen;
  • Je geen grotere behoefte hebt aan suiker als je het een tijdje niet gegeten hebt.

De meningen zijn dus verdeeld en mijn voorspelling is dat dit voorlopig nog wel zo zal blijven.

Wat betekent dit voor mij?

De meningen van wetenschappers zijn verdeeld. Feit is dat te veel suiker slecht voor je is net als alle andere voedingsproducten. Gevarieerd eten van voeding die dicht bij de natuur ligt lijkt daarom het meest verstandig waarbij je zoveel mogelijk richt op voeding die onbewerkt is.

Het is goed om bewust te zijn van de gevaren die suiker met zich mee kan brengen. Te veel suiker is slecht voor je.

Te veel suiker in je voeding kan voorkomen worden door een gevarieerd en gezond voedingspatroon. Het voedingscentrum heeft hiervoor richtlijnen afgegeven. Wat je precies het beste wel en niet kunt eten lees je in mijn artikel over afvallen buik. Te veel suiker resulteert vaak in een dikke buik en buikvet. Daarom is voeding de sleutel om buikvet effectief aan te pakken.

In de praktijk blijkt dat veel mensen moeite hebben om gezond te eten. Je weet de theorie maar de praktische toepassing is vaak lastig. Gewoontes en gedrag zijn nu eenmaal moeilijk te veranderen.

Om je te helpen gezonder te eten zijn er goede producten ontwikkeld die je stap voor stap helpen om gezonder te eten.

Heb je overgewicht en wil je snel maar toch ook blijvend afvallen dan is afvallen met shakes aan te raden. Grote voordeel is dat je eenvoudig het aantal gram suikers kunt verminderen. Daarbij is wel van belang dat je rekening houdt met een aantal randvoorwaarden. Een daarvan is het kiezen voor een gezonde shake. Om een juiste keuze te maken kan dit artikel over afvallen met shakes erg behulpzaam zijn.

 

 

Leave a Reply